<!-- @page { size: 21cm 29.7cm; margin: 2cm } P { margin-bottom: 0.21cm } -->

UKŁAD KIEROWNICZY

Najważniejszym zadaniem układu kierowniczego pojazdu jest zapewnienie kierowcy możliwości kontrolowania kierunku ruchu pojazdu zgodnie z koncepcją i zamiarami kierującego pojazdem.

Gdy pojazd jest w ruchu jego sterowanie występuje praktycznie w każdym momencie, daje się jednak wyróżnić klika dość specyficznych sytuacji kiedy to sterowanie nabiera większego znaczenia.

• podczas wykonywania manewrów przy minimalnych prędkościach poruszania się (manewrowość i zwrotność). Jest to ważne szczególnie w trakcie jazdy miejskiej, wykonywania skrętów czy zawracania. Parametrem do wyrażenia zwrotności jest promień skrętu czy promień zawracania.

• w czasie pokonywania zakrętów w trakcie tzw. ?normalnej? jazdy ale z różnymi prędkościami tzw. poruszanie się po łuku związane jest z bardzo ważną cechą samochodu którą, często określa się jako kierowalność inaczej mówiąc sterowność pojazdu. Element ten wyznacza rzeczywisty promień skrętu, po jakim poruszał się będzie dany pojazd o konkretnych parametrach konstrukcyjnych.

• gdy pojazd porusza się po linii prostej i np. pod wpływem siły bocznej wiatru kierujący pojazdem zmuszony jest do zastosowania tzw. ?kontry? która umożliwi kontynuowanie jazdy na wprost, pomimo działającej siły która ten pojazd wytrąca z równowagi. Powrót do odpowiedniego kierunku jazdy zawdzięczamy takiej konstrukcji układu kierowniczego, która jednocześnie pozwala na stabilność ruchu pojazdu.

Spróbujmy wyróżnić poszczególne elementy które wchodzą w skład układu kierowniczego.

• koło kierownicy jako element sterujący

• kolumna kierownicza jako element, który pośredniczy między kołem a przekładnią, będącą ważnym elementem zapewniającym efekt tzw. Bezpieczeństwa biernego pojazdu.

• przekładnia kierownicza, która ma za zadanie ?zmianę? ruchu obrotowego osi kolumny kierowniczej na ruch postępowy oraz wprowadzić dwa ściśle związane ze sobą przełożenia ?siłowe? i ?kątowe?, które ułatwiają sterowanie kołami.

• drążki kierowniczy

• mechanizm zwrotniczy

Na rys. 2 został przedstawiony przykładowy wygląd poszczególnych elementów układu kierowniczego samochodu osobowego, który posiada kulowo-śrubową przekładnie kierowniczą, natomiast rys. 3 i 4 przedstawiają kolejno układ kierowniczy w pojeździe wyposażonym w przekładnię zębatkową oraz poszczególne elementy takiego samego układu z przekładnią globoidalną.

Zadaniem mechanizmu zwrotniczego natomiast jest przekazywanie ruchu z przekładni kierowniczej (przy pomocy drążków kierowniczych) na sworznie zwrotnic, do których z kolei przymocowane są piasty kół.